Groningers bepalen zélf op welke kunst Groningen trots is – Afgelopen maand werd een heel aantal fantastische kunstwerken, verspreid door de stad Groningen, genomineerd voor de Groningse Straatkunstprijs. De Groningse Straatkunstprijs stelt de vraag wat Groningers nou mooie, leuke, spannende of grappige werken in de openbare ruimte vinden.

Uit alle genomineerde werken heeft een jury, bestaande uit drie deskundigen en vier ‘stadjers’, negen kunstwerken geselecteerd. Vanaf vandaag kan iedereen stemmen welk van deze finalisten eind juni de Groningse Straatkunstprijs 2011 wint.

Iedereen kan tot 21 juni stemmen !

Tot 21 juni kan iedereen stemmen op één van deze werken. Stemmen en/of meer informatie vinden over de werken kan op de website www.groningsestraatkunstprijs.nl

De genomineerde kunstwerken zijn:

Portaal – Gert Sennema

In een blinde muur plaatste Sennema een deur met daarvoor een hardstenen opstapje. Op zich niets bijzonders. De deur mist echter een deurklink, een mogelijkheid om geopend te worden.

Achter deze gesloten deur ligt de geschiedenis van de Folkingestraat verborgen. Een geschiedenis die niet meer naverteld kan worden omdat de mensen die er eens leefden, tijdens de Tweede Wereldoorlog weggevoerd zijn.

Het lijkt alsof de deur van massief hout is gemaakt maar bij nadere beschouwing blijkt hij van brons. Sennema bewerkte het met patina waardoor de structuur en de kleur van hout opgeroepen wordt.

Wisent – Wladimir de Vries

Het beeld is meer dan twee meter hoog, drie meter lang en weegt ongeveer tien ton. De forse gestalte met haar samengebalde vormen en gigantische nekpartij straalt een en al oerkracht uit.

Wladimir de Vries was een beeldhouwer in de letterlijke zin van het woord. Na een kleimodel, waarin de kunstenaar zijn idee uitwerkte, werd de steen bewerkt met beitels en mokers; een tijdrovend en zwaar karwei. De ‘Wisent’ is uit één stuk grijze muschelkalksteen gemaakt, waarvan in anderhalf jaar tijd acht ton werd weggehakt. Dit gesteente is zeer hard, want ook de afwerking die De Vries meestal met houten kloppers deed, moest bij dit beeld met een ijzeren moker gebeuren.

De wisent is het grootste dier van Europa. In het wild is deze soort uitgeroeid, de laatste zijn omstreeks 1920 in Rusland gedood. Afstammelingen van in gevangenschap levende wisenten bevolken een bos aan de Pools-Russische grens en zijn half wild.

Aanvankelijk wilde de Gemeente deze kolos bij de Veemarkthallen plaatsen, maar vanwege haarscheuren die bij vorst splijting konden veroorzaken, werd hiervan afgezien. In 1980 ging het beeld naar Winschoten voor de tentoonstelling ‘Groningen Monumentaal’. Daar bleek dat het beeld bestand was tegen weersinvloeden en sinds 1982 staat de ‘Wisent’ op zijn huidige plek te imponeren.

Tschumipaviljoen – Bernard Tschumi

In 1990 organiseerde het Groninger Museum in samenwerking met de dienst Ruimtelijke Ordening de manifestatie What a Wonderful World. Uitgangspunt van de manifestatie was om de videoclip, als actueel media fenomeen, uit de privé-sfeer te halen en in de openbare ruimte te plaatsen. Vijf architecten werden uitgenodigd om een paviljoen voor tijdelijk gebruik te ontwerpen, waarin deze clips vertoond zouden worden. Dit resulteerde in het huidige Tschumipaviljoen van Bernard Tschumi op het Hereplein, de busstop van Rem Koolhaas op het Emmaplein, een paviljoen van Coop Himmelblau op de plaats van de huidige museumbrug, een paviljoen van Peter Eiseman daar vlakbij en een paviljoen van Zaha Hadid op de Vismarkt. Na afloop van de manifestatie bleef, naast het Tschumipaviljoen op het Hereplein alleen de Videobusstop van Koolhaas op het Emmaplein gehandhaafd.

Het langwerpige bouwwerk is merkwaardig scheef en gekanteld geplaatst. Aan een kant verheft het zich meer dan twee meter boven de grond en is hier via een trap te bereiken. Vervolgens loopt het schuin af naar beneden, waar zich eveneens een entree bevindt. Het paviljoen, geheel van glas en staal, is geplaatst op een betonnen fundering. Wie goed kijkt, ziet dat er in de glazen constructie haakse wanden zijn opgenomen, waardoor de ruimte subtiel verdeeld wordt in vijf compartimenten.

Tschumi hanteert, net als het architectenduo Coop Himmelblau, het deconstructivisme als principe voor zijn bouwwerken. Hierbij worden gangbare constructies en vormen in de architectuur als het ware verstoord en ontleed. Wat ontstaat zijn chaotische, versplinterde gebouwen, die een verbeelding willen zijn van maatschappelijke chaos. FC Groningen voetballer Gonzalo Garcia noemde het: ‘dat gekke gebouw met al dat licht’ verwijzend naar een project dat op dat moment in het paviljoen was te zien en omdat hij de naam van het paviljoen niet kende. “Het is erg vreemd. Net zoals het Groninger Museum. Het is eigenlijk een klein museum. Het verrast iedere keer weer omdat er steeds nieuwe kunst te zien is. De eerste keer denk je wat is dit, met al die verschillende kleuren licht en zo, maar ik vind het leuk.”

Het Tschumipaviljoen wordt sinds 1995 beheerd door stichting Tschumipaviljoen met als doel er kunstenaarsprojecten in te realiseren. Daarbij ligt de nadruk op projecten waarbij gebruik wordt gemaakt van moderne media. Uitingen van e-cultuur krijgen daardoor de kans om zich in de openbare ruimte van het centrum van Groningen te manifesteren, zodat een breed publiek er kennis van kan nemen. Voor een overzicht van alle projecten en informatie over het paviljoen, zie: www.tschumipaviljoen.org.

Stadsmarkering S07 - William Forsythe

In een vierhonderd meter lange, kaarsrechte rij zijn wilgen aan één kant van een even zo lange gracht geplant. In deze gracht staan pijlers met metalen draden die de bomen tijdens hun groei kromtrekken.

In het ontwerp van William Forsythe komt zijn choreografische achtergrond tot uiting: de bomen zijn als dansende lichamen, die gevormd en vervormd worden. Tegelijkertijd voldoen de gebogen bomen aan de theoretische voorwaarde van masterplanner Libeskind, dat elke stadsmarkering zowel verleden, heden als toekomst in zich zou dragen. In vroeger tijd pasten Groninger scheepsbouwers namelijk dezelfde methode van kromtrekking toe, om zo het hout de juiste kromming voor de spanten te geven. Maar het kunstwerk wijst vooral naar de toekomst, want dan zal te zien zijn of de bomen door dit systeem inderdaad kromgroeien.

Het werk maakt deel uit van het project Stadsmarkeringen, The Books of Groningen, marking the city boundaries.

Landbouw en Veeteelt (Blote Bet) -  van Wladimir de Vries

Greet Ipema: "Ik vond als kind al een mooi beeld ,imponerende vrouw en stoer dat sprak me aan."

Officieel heet dit beeld 'Lanbouw en Veeteelt', maar in de volksmond staat het bter bekend als Blote Bet. Een jong maar stevig gebouwd meisje staat met haar borst naar voren. Ze verbeeldt de stedenmaagd. Haar rechtervoet heeft ze op de kop van een liggend kalf gezet. Over haar middel loopt een band van korenaren, waarmee de verbinding van de stad met de ommelanden is gesymboliseerd. Landbouw en veeteelt waren immers lange tijd de belangrijkste inkomsten van de provincie.

Beeldhouwer Wladimir de Vries liet in het oorspronkelijke ontwerp het meisje de korenaren met beide handen vasthouden, maar in de bronsgieterij is dat niet overgenomen. Er gingen meer dingen mis bij het gieten en lassen. Zo stonden volgens De Vries de oren van het kalf te veel naar achteren, waardoor het meer op een schaap lijkt; zijn bepaalde lasnaden nog zichtbaar en sluiten delen van het beeld niet goed op elkaar aan.

Niet alleen de kunstenaar was ontevreden over het resultaat. Aanvankelijk had menig inwoner van de stad moeite met de pronte naaktheid van het beeld. Landbouw en veeteelt was het eerste naaktbeeld in de stad. Dat leidde al tijdens de voorbeschouwing van het ontwerp bij het gemeentebestuur tot hilariteit toen de onderwijswethouder vroeg "Blijft dat zo naakt, schilder?"  Het beeld werd meerdere malen voozien van een bh of andere kledingstukken. Daarnaast vonden veel mensen de benen van het meisje te stevig en haar boezem juist weer te plat. Ook riep de plaatsing van de voet op de kalfskop herinneringen op aan de Duitse onderdrukking, die toen nog betrekkelijk kort geleden was.

Inmiddels is ‘Blote Bet’ alweer vijftig jaar een van de herkenningspunten voor de inwoners en bezoekers van de stad.

(http://www.staatingroningen.nl/337/landbouw-en-veeteelt)

Jury over Blote Bet : "Een echt landmark. beroemd, krachtig, groot en trots. Alhoewel het uitdrukking geeft aan de pathos van de jaren '50, blijft het ook in deze tijd overeind als gewoon een prachtig beeldhouwwerk."

Het Werkman-monument -  Armando

Een enorme boomstam, de vijf meter hoge sculptuur van Armando, werd gegoten in brons. De boom, die afgaand op zijn omvang enkele honderden jaren oud zou moeten zijn, mist een belangrijk deel dat kenmerkend is voor bomen: de kruin. De stam is abrupt afgekapt. Hoewel de boom geplaatst is temidden van echte bomen, onderscheidt hij zich er sterk van. Dat heeft deels te maken met het monumentale karakter van de sculptuur en deels met de structuur van de stronk die minder realistisch is.

In het Werkmanjaar, in 1995, gaf de Gemeente Armando de opdracht een monument voor de Groninger drukker en kunstenaar Hendrik Nicolaas Werkman te maken. Werkman werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gefusilleerd in de bossen bij Bakkeveen. Voor Armando was het direct duidelijk dat het monument een bronzen boom moest worden. Bomen zijn voor de kunstenaar, die als kind de Tweede Wereldoorlog meemaakte, verbonden met die oorlog. Vóór de oorlog speelde hij in de bomen en in de oorlog moest hij ze omhakken. Ook Werkman haalt in zijn brieven het omhakken van bomen aan. Dit fenomeen heeft op beide mannen indruk gemaakt. De boom symboliseert kracht maar tegelijkertijd ook kwetsbaarheid, hij staat voor onverzettelijkheid en opstandigheid. Een stille getuige van wat er in de oorlogsjaren gebeurd is.

Fietsles - Kees Verkade

Kees Verkade heeft in dit kunstwerk de dynamiek en wankele beweeglijkheid van een fietsles goed verbeeld. De kracht van de duwende vader spreekt uit zijn voorovergebogen houding en grote stap. Het kleine kind houdt het stuur van de fiets met de grote wielen maar nauwelijks in bedwang. In het gegoten brons zijn de sporen van de boetserende Verkade nog duidelijk te zien, wat bijdraagt aan het dynamische karakter van het werk.

Het is een fragiel en kwetsbaar beeld, dat een geschiedenis van verdwijning en vernieling kent. Toen de Bondsspaarbank, ter gelegenheid van haar 150-jarig bestaan, de ‘Fietsles’ in 1971 aan de Gemeente Groningen schonk, kreeg het een plaats aan de drukke Vismarkt. Daar stond het tien jaar lang betrekkelijk rustig, totdat het tussen 1981 en 1983 twee keer werd ontvreemd en daarbij ernstig beschadigd. Telkens vond de politie de ontbrekende delen terug en kon het kunstwerk gerestaureerd worden. In 1986 werd het beeld verplaatst naar zijn huidige plek, de Ubbo Emmiussingel.

Ultra - Silvia B.

Loes Zee: "Deze grote en zware maar toch ranke dame bij mij in de buurt maakt me altijd blij"

Op het eerste gezicht voldoet deze dame aan bekende schoonheidsidealen: ze heeft een fijn, bleek gezicht met hoge jukbeenderen, een hippe bos haar en een piercing onder de lip. Ze lijkt indrukwekkend hoop op haar benen te staan, in een japon waarvan de enorme rok over een zogenaamde 'crinoline' is gedrapeerd.

Silvia B. werd voor dit beeld geïnspireerd door de huidige wetenschappelijke ontwikkelingen, die bijdragen aan de maakbare mens. De dame is een antischoonheid; een optelsom van verschillende typen en stijlen. De postmodernistische architectuur van Cascade vormt hiervoor een toepasselijk decor. Maar de vrouw blijkt een pop, waarvan de verhouding tussen boven- en onderlijf niet klopt. Onder de doorzichtige rok bungelen haar korte, aandoenlijke beentjes. Zij heeft zichzelf als het ware verheven in de op wieltjes geplaatste crinoline en beweegt zich met lange armprothesen voort.

Het Cascadecomplex is een door architectuur gedomineerde plek. Een kunstwerk op deze plek moet onder meer een eigen, krachtige, andersoortige vorm tegenover de architectuur te stellen, die getuigt van gevoel voor maat en schaal. Het werk werd gemaakt in opdracht van Gemeente Groningen (CBK Groningen).

(http://www.cbkgroningen.nl/kunst-op-straat/opdrachtenarchief/ultra-silvia-b)

Jury over Ultra : "zeer hedendaagse beeld, dat ófwel mensen enorm aanspreekt, of hen direct tegen zich in het harnas jaagt - het wekt  een sterk intuïtieve reactie op. Een beeld béter in zijn omgeving te integreren is niet mogelijk. Mooi materiaalgebruik. Echt een ankerpunt geworden in korte tijd."

Weet je nog, Liefje? - Albert Geertjes

Tom: "'Weet je nog liefje' van Albert Geertjes ; een prachtig gedicht waarin een breekbare glazen figuur gevangen blijft. Prachtig gemaakt! (foto : Jenne Hoekstra)"

Het beeld is gemaakt in opdracht van de directie van de jeugdgevangenis Het Poortje, ter gelegenheid van de nieuwbouw van de gevangenis aan de weg van Groningen naar Dorkwerd.

Albert Geertjes over zijn werk: “In 2003 heb ik opdracht gekregen een kunstwerk te maken ter gelegenheid van de nieuwbouw van de eerste in het noorden van Nederland gevestigde beperkt beveiligde jeugdgevangenis “JJI Het Poortje” . Ik heb er voor gekozen een ‘gevangenschap gerelateerd’ beeld te maken. Het beeld zou een ‘link’ moeten kunnen leggen tussen de ‘vrije’ voorbijganger-toeschouwer en ‘gevangenschap’ in het algemeen. Het object toont een kwetsbare glazen naakte man, gevangen in spijt en melancholie. De ‘man’ staat in een ijzeren eindloze ‘taalspiraal’ opgesteld aan de openbare weg in het grasveld voor de hoofdingang van “Het Poortje” . Aan de weg van Groningen naar Dorkwerd.”

De zinnen luiden:

WEET JE NOG LIEFJE?
WEET JE NOG WIE WE WAREN,
WIE WE WILDEN ZIJN?
LIEFJE WAAR BEN JE,
WAAR ZIJN WIJ?
SOMS DENK IK DAT IK JE HERKEN
EN ZIE WEER HOE IK JE ZAG
TOEN JE GING
HAREN PLAKKEN OP JE WANG,
VOETEN IN’ T BETRAANDE GRAS,
TRAAG STIPJE OP DE DIJK,
GRIJZE WOLKEN AAN DE HEMEL, IN MIJN HOOFD.
ALS IK JE ZOU TEGENKOMEN LIEFJE,
KEN JE ME DAN NOG, KEN IK JOU?
WEET JIJ DAN NOG WAAR HET BEGON?
WIND WATER ZOUT EN ZON.
WEET JE NOG HOE LICHT ALLES WAS
EN ZACHT ALS IK JE HAAR STREELDE.
ALLEEN JIJ EN IK.
HET ENIGE DAT TELDE WAREN WIJ
WE WISTEN NIETS NOG.
WEET JE NOG…etc etc

Jury over 'Weet je nog liefje' : "Een heel duidelijk kunstwerk van een echt Groningse kunstenaar. De mond wordt gesnoerd. Interessant en heldere gelaagdheid : de kwetsbare mensen staat centraal en wordt zowel beschérmd als ook opgesloten en gevangen gehouden door het woord. Mooie vertaling van emoties.